هفته جهانی شیر مادر هر سال 7-1 آگوست، مصادف با 16-10 مرداد در ایران می باشد این هفته حرکتی جهانی برای حفظ، حمایت و ترویج تغذیه با شیر مادر است به همین منظور مصاحبه ای با خانم زهرا مرادی پورقوام کارشناس سلامت کودکان معاونت بهداشتی داشته ایم که در پی می آید:

خانم مرادی توضیحی راجع به شعار هفته شیر مادر امسال بدهید؟

 هفته جهانی شیر مادر در سالجاری با شعار ملی  : "حمایت همه جانبه برای تداوم شیردهی ؛ باهوش و قوی با شیر مادر " فرصتی برای شناخت ارزش های تغذیه با شیر مادر است .که این شیوه طبیعی تغذیه شیر خواران و نقش آن در ارتقاء سلامت جوامع را یادآوری می­کند به طوری که فقط با همکاری و همگامی می توان برای ایجاد تغییرات هماهنگ در عواملی که موجب ارتقاء تغذیه شیرخواران و ایجاد محیط مساعد برای حمایت ازمادران شیرده می شوند تلاش نمود و به موفقیت های چشمگیر و اهداف مورد نظر نائل گردید .

حامیان مادر برای شیردهی چه کسانی می توانند باشند؟

تغذیه با شیر مادر فقط مسئولیت یک زن نیست یک مسئولیت اجتماعی است و مستلزم حمایت مسؤلین ، دولت مردان و سیاست گذاران و قانون گذاران است .مادران حق دارند به کودکان خود شیر بدهند و برای موفقیت در شیردهی نیاز به حمایت همه جانبه دارند . از آنجا که تغذیه با شیر مادر در سلامت مادر ، کودک ، خانواده و جامعه موثر است ، لذا تمامی افراد به نوعی وظیفه حمایت از مادران را برای تغذیه شیرخواران با شیر مادر بر عهده دارند .

البته خانواده بیشترین نقش را در حمایت از مادر دارد . به طور کلی اعضای خانواده به ویژه همسر را باید ترغیب نمود که از حامیان شیر مادر باشند . آنها می توانند مادر را در انجام سایر کارها و مراقبت از کودکان بزرگتر کمک کنند و در تشویق مادر به شیر دهی نقش مهمی داشته باشند .

بعد از خانواده پرسنل بهداشتی درمانی بیشترین نقش حمایتی از مادران شیرده را بر عهده دارند . آنان می توانند با تشویق مادر  و آموزش های لازم و کمک های عملی مادران را حمایت کنند . در سطح جامعه  می توان با ایجاد فضا های حمایتی نظیر اتاق تغذیه با شیر مادر در فرودگاه ها ، پایانه ها ، مکان های عمومی و پارک ها از مادران شیرده حمایت کرد تا بتوانند با آرامش به کودک خود شیر بدهند . وجود تسهیلات و امکانات شیردهی در محیط کار ، محیط زندگی ، اجتماع و وضع قانون در حمایت از مادران شیرده موثر هستند . با انجام شیردهی ، سلامت مادر ، کودک و خانواده تامین می­شود که در نهایت فواید آن به جامعه ، سیستم سلامت و بیمه ها منتقل خواهد شد . تمامی رسانه ها خصوصا صدا و سیما در ارائه ی آگاهی های لازم به مادران شیرده ، خانواده ها ، مدیران ، اجتماع و قانون گذاران نقش بسیار موثری دارند.   

توضیحاتی راجع به مزایای تغذیه با شیرمادر بدهید.

در قرآن کریم و کتب آسمانی همه ادیان الهی در مورد تغذیه با شیر مادر صحبت شده است در آیاتی از قرآن کریم تغذیه شیر خوار با شیر مادر تاکید شده و مدت زمان تغذیه با شیر مادر 2 سال (حداقل21 ماه) تعیین شده است .

تغذیه با شیر مادر یک عامل کلیدی برای بقا و سلامتی مادران و شیرخواران است . کودکانی که با شیر مادر تغذیه نمی شوند در معرض خطر بالاتری برای بسیاری از شرایط ناخوشایند از جمله بیماری های حاد و مزمن کودکان هستند . شیر دهی تاثیر قابل توجهی در کاهش خطر ابتلاء  به سرطان پستان پیش از یائسگی ، بازگشت سریع تر رحم به حالت قبل از بارداری دارد از دست دادن سریعتر وزن اضافی و بازگشت به وزن قبل از بارداری ،کاهش خطر سرطان تخمدان و آندومتر ، کاهش خطر ابتلا به پوکی استخوان و حفاظت در برابر آرتریت روماتوئید ، محافظت در برابر دیابت نوع 2 از مزایا ی شیردهی است .

اطلاعات و یافته های مطالعات دهه اخیر حاکی از اثرات انکار ناپذیر شیر مادر در تکامل بینایی ، تکامل مغز و ضریب هوشی شیر خواران است . به طور میانگین بهره هوشی شیرخوارانی که با شیر مادر تغذیه می شوند 6/2 و نوزادان نارس و کم وزن 18/5 بالاتر از شیر خوارانی است که با شیر مادر تغذیه نمی­شوند. هرچه مدت شیردهی بیشتر باشد بهره هوشی بالاتر است .

طبق گزارشات ( lancet 2016) هرساله تعداد 823000 کودک بخاطر روشهای نیمه مطلوب تغذیه  شیرخوارگی که شامل تغدیه غیر انحصاری با شیر مادر است می­میرند.

شایع ترین شکل سوءتغذیه ، کوتاه قدی (قد کوتاه برای سن ) هنگام تولد است و تا 24 ماهگی با افزایش سریع ادامه می یابد فرصت طلایی برای کاهش کوتاه قدی ، 1000 روز اول عمر ( از لقاح تا 2 سالگی ) است .

کودکان تغذیه شده با شیر مادر در بزرگسالی فشار خون کمتری نسبت به شیر مصنوعی­خواران دارند .

نشان داده شده که وقتی تغذیه باشیر مادر در حد کمتر از مطلوب انجام شود خطر ابتلا به اوتیسم افزایش می­یابد و عدم تغذیه با شیر مادر خطر ابتلا به اوتیسم را 5/2 برابر افزایش می دهد . همچنین شروع دیررس تغذیه با شیر مادر در ساعت اول تولد با شیوع بیشتر اوتیسم همراه است .

آیا تفاوتی بین شیرخوارانی که با شیر مادر تغذیه می شوند با سایر شیرخواران که از شیر مادر تغذیه نمی کنند وجود دارد؟

بله. شیرخوارانی که با شیر مادر تغذیه نمی شوند در مقایسه با شیرخوارانی که به طور انحصاری با شیر مادر تغذیه می شوند 7 برابر بیشتر در معرض خطر مرگ ناشی از اسهال و 5 برابر بیشتر در معرض خطر مرگ ناشی  از پنومونی قرار دارند .   در صورت عدم تغذیه انحصاری شیرخواران با شیر مادر به مدت شش ماه،  25 درصد احتمال ابتلا آنان به اضافه وزن و چاقی افزایش می­یابد.

 همه مادران به طور طبیعی و غریزی علاقه مند به تغذیه فرزندان خود  باشیر مادر هستند و سعی دارند بهترین مراقبت و تغدیه را برای آنان فراهم نمایند اما شیردهی و تغدیه شیرخوار با شیرمادر فرایندی است که نیاز به آموختن و کسب مهارتهای لازم دارد که با وجود انگیزه و علاقمندی مادران و حمایت اطرافیان تسهیل می­گردد .

توصیه های  سازمان جهانی بهداشت و یونیسف در ارتباط با شیوه مطلوب تغذیه چیست؟

    شروع تغذیه از پستان در ساعت اول زندگی باشد.

      تغذیه انحصاری با شیر مادر به مدت 6 ماه  (  تغذیه انحصاری با شیر مادر یعنی شیر خوار بجز شیر مادر با هیچ نوع غذا یا نوشیدنی حتی آب تغذیه نشود )

      تغدیه با شیر مادر به طور مکرر بر حسب میل و تقاضای شیرخوار

      از بطری ، سر شیشه ، گول زنک استفاده نشود

      غدای کمکی از پایان 6 ماهگی شروع شده و شیردهی مادر تداوم یابد

 

      غذای خانواده بعد از پایان یکسالگی شروع شده و شیردهی تا 24 ماهگی ادامه یابد.