درحالی که رسانه‌ها،‌ وزارت بهداشت و غیره تمام تلاش خود را برای اطلاع رسانی‌ در زمینه رعایت آداب تنفسی، شستن دست‌ها، خودداری از روبوسی،‌ دست دادن و غیره انجام می دهند، استفاده از وسایل مشترک مانند قلیان سهم بالایی در انتقال انواع ویروس‌ها خواهد داشت؛ با توجه به اینکه کرونا، ویروسی است که از طریق تنفس به دیگران منتقل می‌شود، افرادی که به صورت جمعی از قلیان‌ مشترک استفاده کنند با سرعت و شدت بیشتری احتمال مبتلا شدن به این ویروس را خواهند داشت و قلیان توان انتقال تمام عفونت‌های دستگاه تنفسی از جمله کرونا ویروس را دارد. توجه به اینکه حضور در محیط‌های جمعی و شلوغ، تماس با اشیاء و محیط‌های آلوده باعث انتقال سریع این ویروس می‌شود و جدا از تاثیر مصرف و مواجهه با دود محصولات دخانی بر تضعیف سیستم ایمنی و مستعد شدن بدن برای ابتلا به بیماری ها، استفاده از وسایل و ابزار آلات قلیان، افزایش ریسک خطر این بیماری را به همراه دارد، تمام ویروس‌ها از ویروس‌های معمولی سرماخوردگی تا کرونا ویروس جدید، بدن افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهند که در این بین، مصرف کنندگان سیگار و قلیان بیش از سایرین در معرض خطر قرار می گیرند، زیرا سیستم ایمنی بدن و ریه‌هایشان به مراتب نسبت به کسانی که مصرف کننده محصولات دخانی نیستند، بیشتر در معرض خطر قرار دارد.. در صورتی که فردی مبتلا به کروناویروس از قلیان که وسیله‌ای عمومی است استفاده کند، ویروس از طریق قطرات تنفسی او به محفظه آب قلیان منتقل شده و زنده می‌ماند. و از آنجایی که ویروس‌ها در سرما حفظ می‌شوند، محفظه آب تعبیه شده در قلیان به حفظ ویروس کمک می کند و امکان انتقال ویروس را از فردی به فرد دیگر فراهم می‌کند، هنگامی که نفر بعدی اقدام به استفاده از همان قلیان می‌کند در خطر ابتلا به کروناویروس قرار می‌گیرد.

 نکته بسیار مهم این است که تعویض سر شیلنگ قلیان هیچ نقشی در عدم انتقال بیماری نخواهد داشت .قلیان می‌تواند عوارض به مراتب بدتری برای ریه‌ها داشته باشد،
معمولا در این فصل، مصرف کنندگان قلیان به اماکن سربسته مانند قهوه خانه‌ها، قلیان سراها و باغ رستوران های سُنتی می‌روند، در چنین فضاهایی که نظارت جدی هم بر آن‌ها وجود ندارد، ویروس‌ها از طریق وسایل مشترک و هوای آلوده به راحتی منتقل می‌شوند و اثرات زیانباری برای دستگاه تنفسی به دنبال خواهند داشت. بنابراین ضروری است تمامی اماکن عمومی، مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی عرضه کننده قلیان به حالت تعطیل در آمده و یا از عرضه قلیان در آن‌ها جلوگیری شود.

در استان همدان نیز همگام با اکثر نقاط کشوراز ابتدای شیوع کرونا ویروس در کشور با بازرسان بهداشتی هماهنگی دستگاه قضایی و نیروی انتظامی تمامی مراکز عرضه و استعمال قلیان در سراسر استان را شناسایی و تعطیل نمودند.

در همین راستا و طی دو هفته از آغاز طرح بیش از سیصد عدد قلیان و متعلقات مربوطه از سطح مراکز کشف و ضبط و تعداد 21 مرکز متخلف پلمب شدند.

امید می رود بساط این پدیده و کالای غیر بهداشتی و غیر فرهنگی از بین خانواده ها و مجموعه های دوستانه نیز برچیده شود.

مهدی خدابخشی:    مسئول برنامه کنترل دخانیات دانشگاه علوم پزشکی همدان