به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشتی و مرکز بهداشت استان همدان، آرزو کاوه ای رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه این معاونت در ارتباط با مشکل آلودگی هوا و نحوه تغذیه سالم در این وضعیت مقاله ای را تدوین نموده است که می خوانید:

مقدمه:

 با توجه به گزارش بار جهانی بیماریها در سال 2013 (شمسی 1392) آلودگی هوا سالیانه بیش از سه میلیون و دویست هزار نفر را می کشد. نفس کشیدن دائمی نیاز اصلی ماست هر کدام از ما هر روزه بطور متوسط 3000 گالن هوا را تنفس می کنیم .

این یعنی مقدار زیادی هوا روزانه از ریه وارد شده و خارج می شود اگر این هوا مواد زائد و آلودگی داشته باشد ریه ها یعنی تنها منبع اکسیژن رسانی به بدن در معرض خطر انواع مواد آلاینده ای که در این نقل و انتقال از بدن ما می گذرد واقع می شود .

 تحقیقات نشان داده است تعدادی از غذا ها و نوشیدنیها می توانند در پاکسازی لوله های تنفسی موثر باشند.

این مسئله هم مهم است که در شرایط آلودگی هوا  است ضمن پرهیز از کار در فضای باز  و دور کردن کودکان از آلودگی تا حد ممکن این مواد غذایی را در رژیم روزانه خود اضافه کنید تا بدنتان نسبت به آلودگی مقاوم تر و عوارض کمتر بر شما اثر کند .

هواي آلوده بخودي خود حاوي تركيباتي اكسيد كننده و سمي است و از طرفي بدن همواره به ذراتي كه در هواي آلوده وجود دارد واكنش التهابي نشان مي‌دهد. بنابر این یکی از مهم ترین موارد در تغذیه استفاده از مواد غذائی ضد التهاب و  تركيبات آنتي‌اكسيداني است که  از اين فعاليت ها ممانعت به عمل مي‌آورند.

معمولا برای مواردی که مواد سمی وارد دستگاه گوارش شوند استفاده از شیر و فراورده های لبنی توصیه می شود در حالیکه در آلودگی هوا مواد سمی استنشاق می شوند و در این موارد استفاده از آنتی اکسیدان ها بسیار مهم تر از شیر و لبنیات است.

تغذیه مناسب هنگام آلودگی هوا

1- عدم استفاده از غذاهای سرخ کرده ، روغن های جامد و مواد غذایی پر چرب (خوراکی‌های پرچرب، پرپروتئین و غذاهای فرآوری ‌شده آماده می‌‌توانند سرعت اکسیداسیون و افزایش رادیکال‌های مضر آزاد را در بدن بالا ببرند . )

 2- استفاده کمتر از منابع کلسترول و اسیدهای چرب اشباع مانند گوشت های قرمز

3- کاهش استفاده از مواد غذائی حاوی کافئین مانند چای پررنگ ، نوشابه ، قهوه و نسکافه ، شکلات تلخ( به دلیل افزایش ضربان قلب و افزایش تنفس)

4- افزایش مصرف مایعات خصوصا آب ( به دلیل افزایش ادرار و دفع مواد سمی )

5- استفاده از میوه و سبزیجات حاوی ویتامین ث (حداقل یک واحد از میوه مصرفی به منابع ویتامین ث مانند کیوی ، پرتقال ، گوجه فرنگی اختصاص یابد.)

6- استفاده کمتر از آب میوه (طبیعی و کارخانه ای )  

7- استفاده از منابع ویتامین E  مانند بادام ، پسته ،  زیتون ، انواع جوانه ها  ( به دليل خواص آنتي‌اكسيداني كه دارند و به‌طور موثري از بروز التهابات جلوگيري كرده و موجب غيرفعال شدن راديكال‌هاي آزاد موجود در هواي آلوده مي‌شوند.)

8- استفاده  از شیر و لبنیات کم چرب (لازم است بدانید مصرف شیر و لبنیات پرچرب موجب عود بیماری‌های ریوی در هوای آلوده می‌شود؛ زیرا اسیدهای چرب اشباع موجود در این محصولات خود تضعیف‌کننده سیستم ایمنی بدن هستند.)

9- استفاده از منابع حاوی آهن مانند جوانه ها و حبوبات ( سرب موجود در هوا می تواند سبب کم خونی فقر آهن شود . )

10- استفاده از روغن زیتون (روغن زیتون حاوی الفا توکو فرول که نوعی از ویتامین E است؛ نقش موثری در بهبود وضع تنفس دارد. این روغن علاوه بر توکوفرول اسید چرب غیر اشباعی از نوع MONO دارد که خاصیت کاهش دهندگی التهاب را دارد. اگر در روزهای معمولی از روغن مایع گیاهی معمول استفاده می کردید در روزهایی که هوا آلوده است حتما روغن زیتون را برای مصارف پخت غذا مصرف کنید و حتی سالاد را بیشتر از معمول با روغن زیتون و لیموی تازه خوش طعم کنید تا همه افراد خانواده از آن مصرف کنند.)

11- استفاده از میوه و سبزیجات تازه (اغلب سبزی ها و محصولات گیاهی تازه، غنی از آنتی اکسیدان هستند و می توانند عوارض آلودگی هوا را کاهش دهند. در میان میوه‌ها سیب، سرب را جذب می‌کند و مانع رسیدن آسیب به سلول‌های بدن می‌شود. پرتقال، لیمو، گریپ فروت، هویج، انبه، کدو تنبل، فلفل سبز، اسفناج، انواع کلم، گوجه‌فرنگی، کیوی و غلات سبوس‌دار هم این خاصیت را دارند.)

12- استفاده از انواع کلم (بر اساس تحقیقات میدانی، کلم بروکلی؛ به طور خاص تنفس را راحت تر می کند.)

13 – استفاده داز مواد غذائی حاوی امگا 3 مانند ماهی ، گردو و تخم کتان و یا مکمل آن (اسید های چرب امگا 3 علاوه بر خاصیت ضد التهابی ،  ریسک ابتلا  به آسم را کاهش می دهد و  برای کسانی که بیماری عروقی دارند خاصیت پیشگیری کننده دارد .)

 

14 – استفاده از سیر و پیاز (سیر و پیاز دارای انتی اکسیدانهای قوی هستند که نقش مهمی در کاهش خطر رادیکالهای آزادی که از هوای محیط وارد بدن می شوند دارند. ثابت شده  موادی در سیر و پیاز وجود دارد که می تواند فلزات سنگین مانند ارسنیک، کادمیوم، جیوه ،سرب را از هوا جذب کند.

 15- استفاده از انار ، آب انار و چای سبز (به دلیل داشتن ترکیبات فلاونوئیدی به دفاع بدن در برابر عوامل اکسیدکننده‌ که از طریق آلودگی هوا‌ وارد بدن می‌‌شوند کمک می‌کند

  16- عدم استفاده از مواد غذايي حاوي مواد نگه دارنده مثل چيپس، پفك و انواع کنسرو (خاصيت اسيدی  داشته و  مي تواند آسيب هاي وارده را تشديد نمايد.)

17 - سخن آخر : بطور کلی آلودگی هوا بر روی افراد چاق و دچار اضافه وزن ، دیابتی و چربی خون بالا،  اثرات مخرب تری دارد . (به دلیل ضعف در سیستم ایمنی ) و بهتر است روزانه یک عدد قرص جوشان ویتامین ث و یک روز در میان یک عدد مکمل امگا 3 به عنوان عامل ضد التهاب مصرف نمایند.